Periodontologia to dziedzina stomatologii zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób przyzębia oraz błony śluzowej jamy ustnej. Choroby przyzębia — często nazywane „cichymi złodziejami uśmiechu" — rozwijają się niezauważalnie, a ich zaniedbanie może prowadzić do utraty zębów.
Regularna diagnostyka i profesjonalna higienizacja to najlepsza profilaktyka. U nas znajdziesz zarówno podstawowe zabiegi, jak i leczenie zaawansowane.
Jedna wizyta wystarczy, by ocenić ryzyko i zaplanować leczenie.
Periodontologia to leczenie chorób przyzębia — tkanek, które trzymają zęby w kościach (dziąsła, ozębna, kość wyrostka zębodołowego). Nieleczone zapalenie przyzębia prowadzi do rozchwiania i utraty zębów, które same w sobie są zdrowe. Dobrze prowadzone leczenie zatrzymuje ten proces.
Pierwsza wizyta to dokładne badanie — mierzymy głębokość kieszonek dziąsłowych specjalną sondą, oceniamy krwawienie i recesje, sprawdzamy ruchomość zębów. W razie potrzeby zlecamy zdjęcie pantomograficzne lub punktowe. Na podstawie tych danych ustalamy etap leczenia podstawowego.
Skaling ultradźwiękowy usuwa kamień nazębny, piaskowanie — osad i przebarwienia. Ten zabieg to nie kosmetyka — to leczenie. Większość wczesnych zapaleń dziąseł cofa się sama po higienizacji i poprawie domowej rutyny mycia zębów.
Przy głębszych kieszonkach (powyżej 4 mm) wykonujemy kiretaż zamknięty — opracowanie korzenia od strony dziąsła, w znieczuleniu miejscowym. Usuwamy ziarninę zapalną i wygładzamy powierzchnię cementu korzeniowego, dzięki czemu dziąsło może ponownie ściśle przylgnąć do zęba.
Po zakończeniu leczenia podstawowego pacjent przechodzi w fazę podtrzymującą — kontrole co 3–4 miesiące (zamiast standardowych 6) i regularna higienizacja. To kluczowy etap; bez niego choroba szybko wraca.
Domowa higiena to 80% skuteczności leczenia. Szczotkowanie 2× dziennie po 2 minuty, najlepiej szczoteczką elektryczną. Codziennie wieczorem — nitka dentystyczna lub szczoteczki międzyzębowe (dobierzemy rozmiar). Płyn do płukania jest dodatkiem, nie zastąpi mechanicznego czyszczenia. Palaczom zalecamy ograniczenie palenia — nikotyna istotnie pogarsza rokowanie.
Powyższa lista to ogólne wytyczne — każdy przypadek omawiamy indywidualnie podczas konsultacji.
Leczenie chorób przyzębia jest bezpieczne, ale jak każdy zabieg może wiązać się z czasowym dyskomfortem lub rzadkimi powikłaniami. Wiedza o nich pozwala na właściwe postępowanie.
Po usunięciu kamienia nazębnego odsłonięte szyjki zębowe mogą być nadwrażliwe na zimno/słodkie. Częstość: 40-70% pacjentów, zwykle przemija w 1-2 tygodnie. Profilaktyka: pasta odbudowująca szkliwo (z hydroksyapatytem, arginin), fluoryzacja w gabinecie.
Po wyleczeniu zapalenia obkurczone tkanki ujawniają wcześniej ukryte recesje (dziąsło już było cofnięte, ale niewidoczne pod stanem zapalnym). Częstość: 30-50% pacjentów z zaawansowanym paradontozą. Postępowanie: zabiegi chirurgii śluzówkowo-dziąsłowej (przeszczepy tkanki łącznej) w razie potrzeby estetycznej.
Łagodne krwawienie w pierwszych 1-2 dniach po zabiegu jest normą. Silne krwawienie utrzymujące się powyżej 24h zdarza się u <2% pacjentów, częściej u przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Postępowanie: ucisk gazikiem, w razie braku ustąpienia kontakt z gabinetem.
Przejściowe, zwykle ustępuje samoistnie. Częstość: do 75% po skalingu, ale w 99% przypadków bez znaczenia klinicznego. Uwaga: pacjenci z wszczepionymi sztucznymi zastawkami serca lub po endokarditis wymagają profilaktyki antybiotykowej przed zabiegiem (konsultacja z kardiologiem).
Bez fazy podtrzymującej (kontrole co 3-4 miesiące) nawrót następuje u 50-90% pacjentów w ciągu 5 lat (Axelsson 2004). Z fazą podtrzymującą — <10%. Periodontologia to leczenie wieloletnie, nie jednorazowy zabieg.
Po wyleczeniu zapalenia tkanki mogą się ustabilizować, ale w zaawansowanych przypadkach z dużą utratą kości zęby pozostają ruchomy. Częstość: 10-20% przypadków zaawansowanej paradontozy. Postępowanie: szyna periodontologiczna stabilizująca lub w razie konieczności ekstrakcja i wszczepienie implantu.
Choroba przyzębia rozwija się wolno — wczesna interwencja (krwawiące dziąsła, recesje) daje rokowanie znacznie lepsze niż leczenie zaawansowanej paradontozy.
Potoczna nazwa zapaleń przyzębia — czyli chorób tkanek otaczających ząb (dziąsła, ozębnej, kości). Nieleczona prowadzi do recesji dziąseł, rozchwiania i utraty zdrowych zębów. Choroba dotyczy dorosłych w każdym wieku, ale ryzyko rośnie po 35. roku życia.
Krwawienie dziąseł podczas szczotkowania, zaczerwienienie i opuchlizna brzegu dziąsła, nieprzyjemny zapach z ust, odsłanianie szyjek zębów, później rozchwianie zębów. Każdy z tych objawów to powód do wizyty kontrolnej.
Wczesne stadia można cofnąć higienizacją, kuretażem zamkniętym i właściwą domową higieną. Zaawansowanej choroby nie wycofamy całkowicie, ale możemy zatrzymać jej postęp i zachować zęby przez wiele lat — przy regularnym leczeniu podtrzymującym.
Standardowo co 6 miesięcy. Pacjenci ze zdiagnozowaną chorobą przyzębia, palacze i osoby z aparatami ortodontycznymi — co 3–4 miesiące. Higienizacja to nie zabieg kosmetyczny — to leczenie, które zatrzymuje stan zapalny.
Tak. Zdrowe dziąsła nie krwawią — ani podczas szczotkowania, ani przy nitkowaniu. Krwawienie to sygnał stanu zapalnego, którego nie należy lekceważyć. W większości przypadków na tym etapie wystarczy higienizacja i poprawa techniki mycia zębów.