Chirurgia stomatologiczna to dziedzina zajmująca się leczeniem operacyjnym jamy ustnej i okolic przyległych. Najczęstsze schorzenia to zębopochodne stany zapalne — ropnie oraz przewlekłe stany okołowierzchołkowe.
W naszym gabinecie zabiegi wykonujemy w znieczuleniu miejscowym, z dbałością o komfort pacjenta i minimalną inwazyjność.
Umów wizytę — ocenimy sytuację i zaproponujemy plan leczenia.
Większość zabiegów chirurgicznych w gabinecie wykonujemy w znieczuleniu miejscowym, w trybie ambulatoryjnym — pacjent wraca do domu tego samego dnia. Każdy przypadek poprzedza diagnostyka RTG (zdjęcie punktowe lub pantomogram).
Oceniamy stan zęba lub okolicy, którą trzeba zaopatrzyć, robimy zdjęcie rentgenowskie i omawiamy z pacjentem przebieg planowanego zabiegu, znieczulenie, ewentualne ryzyko i czas rekonwalescencji. Zbieramy wywiad medyczny — szczególnie ważne są informacje o lekach (np. przeciwzakrzepowe, dwufosfoniany), chorobach przewlekłych i alergiach.
Pole zabiegu znieczulamy miejscowo, w razie potrzeby przewodowo (na całą połowę żuchwy lub szczęki). Pacjent czuje wyłącznie ucisk. W zależności od potrzeb wykonujemy ekstrakcję zęba (w tym ósemki w pełnej retencji), resekcję wierzchołka korzenia, plastykę wyrostka zębodołowego pod przyszły implant, usunięcie torbieli czy wędzidełka.
Po zabiegu zatrzymujemy krwawienie, w razie potrzeby zakładamy szwy (resorbujące lub do zdjęcia po 7 dniach). Pacjent otrzymuje pisemne zalecenia oraz, jeśli to potrzebne, receptę na leki przeciwbólowe lub osłonowe antybiotyki.
Pełne wygojenie zębodołu po prostej ekstrakcji trwa około 2 tygodni; po zabiegach rozległych — do 4–6 tygodni. Kontrolę umawiamy zwykle po 7–10 dniach (zdjęcie szwów, ocena gojenia). Większość pacjentów wraca do normalnej aktywności następnego dnia po zabiegu.
Pierwsze 2 godziny — nic nie jeść i nie pić. Przez 24 godziny: posiłki letnie i miękkie, bez ostrych przypraw i bez picia przez słomkę. Unikamy gorących napojów, alkoholu, palenia papierosów i wysiłku fizycznego co najmniej dobę. Zimny kompres na policzek (15 minut przerwy 15 minut przerwy) ogranicza opuchliznę. W razie nasilonego krwawienia — uciskać miejsce zabiegu czystym gazikiem przez 20–30 minut i, jeśli krwawienie nie ustępuje, zadzwonić do gabinetu.
Powyższa lista to ogólne wytyczne — każdy przypadek omawiamy indywidualnie podczas konsultacji.
Każdy zabieg chirurgiczny niesie minimalne ryzyko powikłań. Według literatury branżowej powikłania pojawiają się w <5% przypadków przy poprawnie wykonanym zabiegu i przestrzeganiu zaleceń pozabiegowych. Najczęstsze:
Wypłukanie skrzepu z zębodołu w ciągu 2-5 dni po ekstrakcji. Częstość: 2-5% wszystkich ekstrakcji, do 30% przy ósemkach żuchwy u palaczy. Objaw: silny pulsujący ból promieniujący do ucha, nieprzyjemny zapach z ust. Leczenie: oczyszczenie zębodołu i opatrunek z eugenolem, ustępuje w 5-7 dni.
Łagodne krwawienie/pasmkowanie w pierwszych godzinach to norma. Silne krwawienie utrzymujące się >24h zdarza się u <1% pacjentów, częściej u przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Postępowanie: ucisk gazikiem 30 minut, w razie braku ustąpienia kontakt z gabinetem lub SOR.
Przejściowe drętwienie wargi/języka po ekstrakcji ósemki żuchwy — bliskość nerwu zębodołowego dolnego. Częstość: 0,4-8%, zwykle przemija w 6 miesięcy. Trwałe uszkodzenia: <1%. Profilaktyka: CBCT przed zabiegiem w niejasnych przypadkach.
Częstość: 1-2% wszystkich ekstrakcji, do 5% przy ósemkach zatrzymanych. Objawy: narastający ból 3-5 dni po zabiegu, gorączka >38°C, obrzęk, wysięk ropny. Leczenie: antybiotykoterapia, w razie potrzeby drenaż. Profilaktyka: sterylność klasy B, higiena pozabiegowa.
Bardzo rzadkie — <0,5%. Możliwe przy mocno zniszczonym sąsiedztwie ekstrahowanego zęba (próchnica, wypełnienia). Przed zabiegiem zawsze oceniamy stan sąsiednich zębów na RTG.
Bardzo rzadkie. Większe ryzyko przy długich, mocno zakrzywionych korzeniach. W razie pęknięcia — naprawa chirurgiczna, gojenie 6-12 tygodni dłuższe.
Świadoma zgoda pacjenta to standard — przed każdym większym zabiegiem omawiamy ryzyko, alternatywy i sposób postępowania pozabiegowego. Pacjent podpisuje formularz świadomej zgody.
Sam zabieg wykonujemy w znieczuleniu miejscowym — pacjent czuje wyłącznie ucisk. Niewielki dyskomfort może pojawić się po ustąpieniu znieczulenia, łagodzą go standardowe leki przeciwbólowe.
Po prostej ekstrakcji zwykle tak, choć zalecamy odpocząć kilka godzin. Po zabiegach bardziej rozległych (ósemki, korzenie, plastyki dziąsła) sugerujemy zaplanować 1–2 dni z dala od wysiłku fizycznego.
Pierwsze 2 godziny — nic. Przez 24 godziny: posiłki letnie, miękkie (zupy, jogurty, kasze), bez ostrych przypraw i słomki. Unikamy gorących napojów, alkoholu i palenia minimum przez dobę.
Gdy pojawia się ból, opuchlizna, ropień lub trudność w otwieraniu ust — wtedy najczęściej trzeba ósemkę usunąć. Bezobjawowe ósemki kontrolujemy zdjęciem panoramicznym; jeśli leżą prawidłowo, można je obserwować.
Niewielkie sączenie krwi przez kilka godzin jest normalne. Przy silniejszym krwawieniu należy uciskać czyste, złożone gazikiem miejsce zabiegu przez 20–30 minut, unikać płukania ust i kontaktu z gorącym. Jeśli krwawienie nie ustępuje — dzwonić do gabinetu.