Licówka to cienka nakładka na powierzchnię wargową zęba — zmienia kolor, kształt lub koryguje nierówności brzegów siecznych. Najczęściej stosowane na zębach przednich (siekacze, kły) — tam gdzie najbardziej widać estetykę uśmiechu. W Akodent wykonujemy dwa typy: porcelanowe (z laboratorium, trwałość 10-20 lat) i kompozytowe (bezpośrednio w gabinecie, trwałość 5-10 lat).
Dwa różne podejścia — różny koszt, różna trwałość, różne wskazania.
Wykonywane w laboratorium na podstawie wycisku / skanu. Wymagają szlifowania szkliwa o 0,3-0,7 mm. Mocowane adhezyjnie. Wytrzymałość: 400 MPa (e.max). Trwałość: 10-20 lat. Najlepsza estetyka — porcelana imituje naturalną transparentność szkliwa. Niezmienność koloru w czasie.
Wykonywane bezpośrednio w gabinecie z kompozytu nanohybrydowego. Bez szlifowania zęba lub z minimalnym (no-prep). Trwałość: 5-10 lat. Przy niewielkich defektach — często jednowizytowe. Możliwa kosmetyczna korekta w trakcie życia (dopolerowanie, naprawa).
Ultracienkie licówki porcelanowe (~0,3 mm). Bez szlifowania zęba lub z minimalnym — odwracalne. Mniej możliwości korekcji koloru (przezroczyste). Idealne przy lekkich defektach na białym zębie. Trwałość zbliżona do tradycyjnych porcelanowych.
Licówki nie są dla każdego — przy dużych ubytkach lepiej sprawdza się korona pełnoceramiczna. Typowe wskazania:
Tetracyklinowe (po antybiotykoterapii w dzieciństwie), fluorozowe, po urazach, po leczeniu kanałowym. Nie reagują na klasyczne wybielanie.
Licówki poszerzające siekacze zamykają przerwę bez ortodoncji. Najlepiej dla diastemy do 2-3 mm — większe wymagają ortodoncji lub kombinacji.
Drobne odpryski emalii, starte brzegi (bruksizm, podgryzanie warg). Licówka odbudowuje brzeg do naturalnej długości.
Siekacze o różnej szerokości, krzywe brzegi, drobne rotacje. Licówki maskują nieregularności bez ortodoncji.
Pacjent chce wyraźnie jaśniejsze, regularnie ułożone zęby. Licówki na 6-8 zębach przednich — efekt natychmiastowy, 2-4 wizyty.
Wrodzony defekt szkliwa — białe lub żółte plamy. Licówki maskują defekt i wzmacniają osłabione szkliwo.
Pięcioetapowy proces, zwykle 2-3 wizyty w odstępach 1-2 tygodni.
Ocena stanu zębów, przyzębia, zgryzu. Wykluczenie próchnicy. Wybór koloru (skala VITA), kształtu, liczby licówek (zwykle 6, 8 lub 10 zębów).
Pod znieczuleniem miejscowym szlifujemy 0,3-0,7 mm szkliwa. Wycisk silikonowy lub skan cyfrowy. Pacjent otrzymuje licówki tymczasowe na czas wykonania ostatecznych.
Technik dentystyczny wykonuje licówki z e.max lub leucitu zgodnie z projektem. Czas: 1-2 tygodnie. Możliwa przymiarka „bisque" przed wypaleniem.
Przymiarka na sucho — ocena dopasowania, koloru, brzegów. Po akceptacji pacjenta — cementowanie adhezyjne (cement kompozytowy światłoutwardzalny).
Sprawdzenie zgryzu, kontaktu z sąsiednimi zębami, reakcji dziąseł. Doszlifowanie zgryzu jeśli potrzeba. Instruktaż pielęgnacji.
Coroczna kontrola — ocena szczelności brzegów, dziąsła wokół licówek. Profesjonalna higienizacja co 6 miesięcy jak zwykle.
Porcelanowe — tak, szlifuje się 0,3-0,7 mm szkliwa od strony wargowej (znacznie mniej niż przy koronie, gdzie szlifuje się 1,5-2 mm). Kompozytowe — nie szlifujemy zęba lub minimalnie. Decyzja zależy od stanu wyjściowego zęba i celu estetycznego.
Porcelanowe — 10-20 lat przy poprawnej higienie (Beier 2012: 94% przeżywalność po 10 latach). Kompozytowe — 5-10 lat, w trakcie życia można je odnowić. Trwałość zależy od techniki cementowania, higieny i unikania traumatyzowania (gryzienie twardych obiektów).
W trakcie szlifowania pod znieczuleniem miejscowym — nie. Pacjent nosi licówki tymczasowe (1-2 tygodnie) — czasem występuje przejściowa nadwrażliwość na zimno. Po zacementowaniu ostatecznej licówki nadwrażliwość ustępuje w 1-2 tygodnie.
Bardzo rzadko przy prawidłowej technice cementowania (mniej niż 2% w 10-letnich obserwacjach). Najczęstsze powody — uraz mechaniczny (zgryzienie twardego obiektu) lub bruksizm. U pacjentów z bruksizmem zalecamy szynę nocną.
Nie — licówki nie reagują na środki wybielające. Jeśli planujesz wybielanie zębów własnych I licówki — wybielamy najpierw, dopiero potem dobieramy kolor licówek pod nowy odcień.
Głównie tak, ale mogą też mieć funkcję wzmacniającą — odbudowują uszkodzone brzegi sieczne, korygują niewielkie nieprawidłowości. Nie nadają się do dużych ubytków lub zębów po leczeniu kanałowym — tam lepiej korona pełnoceramiczna (sprawdź protetykę).
Pokażemy zdjęcia inspiracji, omówimy opcje (porcelanowe vs kompozytowe), wycenimy plan.